GNU, czyli General Public Licence

Tymczasem za każdym projektem stoi licencja, czyli dokument określający prawa i obowiązki użytkownika oraz autora oprogramowania.Jedną z najbardziej znanych licencji świata open source jest GNU General Public License (GPL), stworzona przez projekt GNU zapoczątkowany przez Richarda Stallmana.Oprogramowanie zamknięte (Closed Source)W modelu zamkniętoźródłowym użytkownik otrzymuje jedynie gotowy program.Najczęściej:

• nie ma dostępu do kodu źródłowego,
• nie może samodzielnie analizować działania programu,
• nie może legalnie modyfikować kodu,
• nie może rozpowszechniać własnych wersji aplikacji.

Producent zachowuje pełną kontrolę nad rozwojem produktu, sposobem jego dystrybucji oraz warunkami użytkowania.Taki model stosuje wiele komercyjnych produktów, ponieważ pozwala chronić know-how firmy i budować przewagę konkurencyjną.Open Source – inne podejścieW świecie open source autor udostępnia kod źródłowy projektu.Oznacza to, że każdy może:

• zobaczyć jak działa program,
• analizować jego bezpieczeństwo,
• proponować poprawki,
• rozwijać projekt,
• tworzyć własne wersje oprogramowania.

Nie oznacza to jednak braku praw autorskich.Wręcz przeciwnie.Kod open source nadal podlega ochronie prawa autorskiego. Autor jedynie określa dodatkowe prawa, które otrzymują użytkownicy.Czym wyróżnia się GNU GPL?GNU GPL należy do grupy licencji typu „copyleft”.Oznacza to, że:

• możesz korzystać z programu,
• możesz go modyfikować,
• możesz go rozpowszechniać,
• możesz sprzedawać własną wersję.

Ale...Jeżeli rozpowszechniasz zmodyfikowaną wersję programu, musisz również udostępnić jej kod źródłowy na tej samej licencji.To właśnie mechanizm, który chroni wolność użytkowników również w przyszłości.Dzięki temu projekt nie może zostać przejęty, zamknięty i ukryty przed społecznością.Czy open source oznacza brak możliwości zarabiania?

To jeden z najczęściej powtarzanych mitów. Wiele firm buduje swoje modele biznesowe wokół oprogramowania open source. Przykłady obejmują:

• wsparcie techniczne,
• konsultacje,
• wdrożenia,
• szkolenia,
• hosting,
• rozwój funkcji na zamówienie.

Sam kod może być dostępny publicznie, a wartość biznesowa może wynikać z wiedzy, doświadczenia i jakości świadczonych usług.GPL to nie jedyna licencjaŚwiat open source jest znacznie bardziej różnorodny. Spotkać można między innymi:

• MIT License
• BSD License
• Apache License 2.0
• Mozilla Public License (MPL)
• GNU LGPL
• GNU AGPL

Każda z nich w inny sposób definiuje prawa użytkowników i obowiązki osób rozpowszechniających oprogramowanie.Niektóre są bardzo liberalne, inne – podobnie jak GPL – wymagają zachowania otwartego charakteru projektu.Dlaczego warto rozumieć licencje?Dla programisty licencja określa zasady wykorzystania kodu.Dla przedsiębiorcy może decydować o możliwościach komercjalizacji projektu.Dla użytkownika jest informacją o tym, jakie prawa posiada wobec używanego oprogramowania.W czasach, gdy coraz więcej usług działa w chmurze, a sztuczna inteligencja staje się elementem codziennej pracy, zrozumienie licencji jest równie ważne jak znajomość samej technologii.Bo zanim uruchomimy program, warto wiedzieć nie tylko co potrafi, ale również na jakich zasadach możemy z niego korzystać.

W kolejnych materiałach przyjrzymy się bliżej najpopularniejszym licencjom open source i sprawdzimy, czym różnią się GPL, MIT, Apache 2.0 oraz AGPL w praktycznych zastosowaniach.